Chula Kids' Community

ผู้เขียน หัวข้อ: ไอพีดี... ภัยร้ายในเด็กและผู้สูงวัย  (อ่าน 2843 ครั้ง)

admin

  • Administrator
  • Newbie
  • *****
  • กระทู้: 45
ไอพีดี... ภัยร้ายในเด็กและผู้สูงวัย
« เมื่อ: กุมภาพันธ์ 02, 2013, 10:33:48 pm »
ไอพีดี... ภัยร้ายในเด็กและผู้สูงวัย
รศ.นพ.ชิษณุ พันธุ์เจริญ
คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย



ไอพีดี (IPD, invasive pneumococcal disease) เป็นโรคที่เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียนิวโมคอคคัสชนิดรุนแรง ประกอบด้วยโรคสำคัญสองโรคได้แก่ โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบ และโรคติดเชื้อในกระแสเลือด บางครั้งอาจรวมถึงโรคปอดบวมที่มีการติดเชื้อในกระแสเลือดร่วมด้วย นอกจากนี้เชื้อนิวโมคอคคัสยังเป็นสาเหตุสำคัญของโรคหูชั้นกลางอักเสบและโรคไซนัสอักเสบอีกด้วย
การติดเชื้อนิวโมคอคคัสพบได้บ่อยและมีโอกาสที่จะเกิดโรครุนแรงในผู้ป่วยเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีโรคประจำตัวบางอย่าง 

ความสำคัญของไอพีดี
ข้อมูลด้านระบาดวิทยาของไอพีดีในประเทศไทยมีจำกัด ทำให้ไม่ทราบขนาดของปัญหาที่ชัดเจนของโรคนี้ เชื้อนิวโมคอคคัสเป็นเชื้อแบคทีเรีย มีหลายชนิด ทำให้การผลิตวัคซีนในการป้องกันโรคทำได้ยากและส่งผลให้วัคซีนมีราคาสูง ในปัจจุบันเชื้อนิวโมคอคคัสมีการดื้อต่อยาต้านจุลชีพหรือยาปฏิชีวนะที่ในอดีตเคยใช้ได้ผลดีอย่างยาเพนนิซิลิน ทำให้การรักษาโรคติดเชื้อนิวโมคอคคัสและไอพีดีมีความยากลำบากเพิ่มขึ้น

อาการของผู้ป่วยไอพีดี
อาการของผู้ป่วยไอพีดีแตกต่างกันตามประเภทของอวัยวะที่ติดเชื้อและอายุของผู้ป่วย
โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบ ผู้ป่วยเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อนิวโมคอคคัสมีอาการไข้ ปวดศีรษะ ระดับความรู้สึกตัวน้อยลง และอาจมีอาการชักได้โดยเฉพาะในเด็กเล็ก โรคอาจมีความรุนแรงถึงขั้นทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตหรือมีความพิการทางสมองได้
โรคติดเชื้อในกระแสเลือด ผู้ป่วยติดเชื้อในกระแสเลือดจากเชื้อนิวโมคอคคัสมีอาการไข้สูง ซึม ความดันโลหิตต่ำ ผู้ป่วยเด็กอาจมีอาการชักจากไข้สูงได้ บางครั้งโรคอาจมีความรุนแรงถึงขั้นทำให้ผู้ป่วยชีวิตได้
โรคปอดบวม ผู้ป่วยปอดบวมจากเชื้อนิวโมคอคคัสมีอาการไข้สูง ไอ และเหนื่อยหอบ อาการของผู้ป่วยมักมีลักษณะเฉียบพลันมากกว่าผู้ป่วยปอดบวมจากเชื้อไวรัส หรืออาจเกิดตามหลังการติดเชื้อไวรัสโดยเฉพาะไวรัสไข้หวัดใหญ่

การวินิจฉัยไอพีดี
การวินิจฉัยไอพีดีอาศัยอาการของผู้ป่วยและผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ การตรวจนับเม็ดเลือดอาจพบจำนวนเม็ดเลือดขาวและค่าร้อยละของเม็ดเลือดขาวชนิดนิวโตรฟิลเพิ่มขึ้นโดยเฉพาะในผู้ป่วยที่ติดเชื้อในกระแสเลือด การเพาะเชื้อในน้ำไขสันหลัง เลือด หรือเสมหะ จะช่วยยืนยันว่าโรคเหล่านี้มีสาเหตุจากเชื้อนิวโมคอคคัสจริง

การรักษาผู้ป่วยไอพีดี
หลักการรักษาผู้ป่วยไอพีดีที่สำคัญคือ การให้ยาต้านจุลชีพที่เหมาะสม การเลือกใช้ยาขึ้นกับกับโรคที่เป็นและโอกาสในการพบเชื้อที่ดื้อยา
ในอดีตแพทย์มักเลือกใช้ยาต้านจุลชีพในกลุ่มเพนนิซิลินในการรักษาผู้ป่วยไอพีดี แต่ปัญหาเชื้อนิวโมคอคคัสดื้อยาทำให้การเลือกใช้ยาต้านจุลชีพต้องเปลี่ยนแปลงไปจากอดีต การเลือกใช้ยาต้านจุลชีพก่อนยืนยันว่าเป็นการติดเชื้อนิวโมคอคคัสควรครอบคลุมเชื้อที่เป็นสาเหตุของไอพีดีแต่ละโรคซึ่งอาจเกิดจากเชื้ออื่นๆ นอกเหนือจากเชื้อนิวโมคอคคัส
เมื่อมีการยืนยันทางห้องปฏิบัติการว่ามีการติดเชื้อนิวโมคอคคัสอาจเปลี่ยนไปใช้ยาต้านจุลชีพที่เหมาะสมตามความไวของยาต่อเชื้อที่ตรวจพบ

การป้องกันไอพีดี
การป้องกันไอพีดีทำได้โดยการหลีกเลี่ยงการเข้าไปในที่ชุมชนหรือสถานที่แออัดโดยไม่จำเป็น การสวมหน้ากากอนามัย การปิดปากและจมูกเวลาไอจาม และล้างมือบ่อยๆ ในผู้ป่วยที่มีอาการไข้หรือมีอาการหวัด อาจช่วยลดการแพร่กระจายของเชื้อนิวโมคอคคัสเช่นเดียวกับการป้องกันการแพร่กระจายของเชื้อไวรัสระบบทางเดินหายใจ ปัจจุบันมีวัคซีนไอพีดีซึ่งมีประสิทธิภาพสูงในการป้องกันโรค

วัคซีนไอพีดี
วัคซีนไอพีดีหรือวัคซีนนิวโมคอคคัสมีประสิทธิภาพและความปลอดภัยสูง ในประเทศไทยแนะนำให้วัคซีนไอพีดีเป็นวัคซีนทางเลือกหรือวัคซีนที่สามารถให้เพิ่มเติมจากวัคซีนพื้นฐานได้ สามารถจำแนกวัคซีนชนิดนี้เป็นสองกลุ่มใหญ่ๆ คือ
1. วัคซีนนิวโมคอคคัสชนิดคอนจูเกต เป็นวัคซีนนิวโมคอคคัสชนิดใหม่ที่คิดค้นมาเพื่อให้สามารถนำมาใช้ในเด็กเล็กได้ วัคซีนในกลุ่มนี้มีสองชนิดคือ วัคซีนที่ครอบคลุมเชื้อนิวโมคอคคัส 10 ชนิด และวัคซีนที่ครอบคลุมเชื้อนิวโมคอคคัส 13 ชนิด วัคซีนทั้งสองชนิดสามารถครอบคลุมเชื้อนิวโมคอคคัสที่เป็นสาเหตุของไอพีดีได้ร้อยละ 70-80 โดยวัคซีนชนิดแรกครอบคลุมเชื้อนิวโมคอคคัสได้น้อยชนิดกว่าวัคซีนชนิดหลัง แต่วัคซีนชนิดแรกมีราคาถูกกว่าและสามารถป้องกันการติดเชื้อฮีโมฟิลุสซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของโรคหูชั้นกลางอักเสบได้ ส่วนวัคซีนชนิดหลังสามารถครอบคลุมเชื้อนิวโมคอคคัสได้มากชนิดกว่า ใช้ในผู้สูงอายุได้ แต่มีราคาสูงกว่า
 2. วัคซีนนิวโมคอคคัสชนิดโพลีแซคคาไรด์ เป็นวัคซีนนิวโมคอคคัสชนิดเดิม สามารถครอบคลุมเชื้อนิวโมคอคคัสได้ 23 ชนิด แนะนำให้ใช้ในผู้สูงอายุและผู้ที่มีโรคประจำตัวบางอย่าง ข้อจำกัดของวัคซีนชนิดนี้คือ ภูมิคุ้มกันที่เกิดขึ้นอาจมีระดับไม่สูงมาก และเมื่อฉีดซ้ำไม่สามารถกระตุ้นให้ระดับภูมิคุ้มกันขึ้นสูงเหมือนกับวัคซีนชนิดใหม่ วัคซีนชนิดนี้ไม่สามารถนำมาใช้ในเด็กอายุต่ำกว่า 2 ปี

im2nannie

  • Newbie
  • *
  • กระทู้: 2
Re: ไอพีดี... ภัยร้ายในเด็กและผู้สูงวัย
« ตอบกลับ #1 เมื่อ: พฤศจิกายน 24, 2016, 11:27:30 am »
ขอถามแพคเกจ ipd ที่จุฬาคิดส์คลับจัดตอนนี้ค่ะ รอบต้นพย.เลยมาแล้ว เพิ่งsearchเจอโครงการค่ะ จริงๆน้อง3เดือนไปแล้วยังพาไปฉีดของ2เดือนได้ไหมคะ น้องเคยเป็นrsvปอดติดเชื้อเมื่อ20วันตอนนี้แข็งแรงดี นน.8โล แต่ก็คิดว่ามีความเสี่ยง เพราะพี่สาวเข้ารร.อนุบาลแล้ว ที่น้องที่ยังเป็นทารกปอดบวมเข้าicuก็เพราะพี่สาวติดมาจากเพื่อนที่รร.ค่ะ

Korubaby

  • Newbie
  • *
  • กระทู้: 2
Re: ไอพีดี... ภัยร้ายในเด็กและผู้สูงวัย
« ตอบกลับ #2 เมื่อ: เมษายน 06, 2017, 10:44:51 am »
มีวิธีการรักษาให้หายขาดมั้ยครับ